Esplorado de Vivĝojo

​Hidemaru Deguĉi

 

Antaŭparolo / Hidemaru Deguĉi

     Ĉiutage mi pripensadas – pri la mondo, pri la homo, laŭ diversaj flankoj.

     Precipe pri mi mem mi pripensas je ĉiu kazo, sed tamen mi ne komprenas. Je ĉiu ago de aliaj personoj mi pripensas nete objektive; pri la ŝanĝoj de la mondo mi profunde pensas unu post alia – sed nenion mi povas kompreni. Mi nur komprenis, ke en la mondo povas ekzisti aĵoj de minimumo ĝis maksimumo tiel horizontale, kiel ankaŭ vertikale.

     Mi nun vivas naskita ĉi tie en la mondo kaj tio signifas, ke mi certe portas ian mision. Mia vivcelo eble ne devas esti nur akiri gloran honoron nek gajni agnoskon de merito mondecan. Se mi vivos kvindek aŭ sesdek jarojn en ĉi tiu mondo, mi devas postlasi ion, kiel memoraĵon de vivo. Estas bone, eĉ se mia laboro restos tute ne taksata. Se mi ne povos ion ellabori, almenaŭ mi devas postlasi signojn de mia penado por ellabori.

     Mi notos ĉiufoje, kiel mi suferis aŭ kiel mi komprenis, por ke espereble tiu noto iel helpu al la postvenontoj.

Lastatempe mi forte konvikiĝis, ke tio ne estas vana. 

     Kompreneble en la estonteco multaj miaj spertoj montriĝos ridindaj. Mi miros, kial mi suferis pro tia bagatelaĵo. Sufiĉe, se mi povos mem vidi la progreson de mia penso kaj se ankaŭ por aliaj iel utilos miaj spertoj eĉ se naivaj. Ĉiuokaze la noto pri mia vivado kiel homo, -- mi ne scias, ĉu ĝi estas bonkvalita aŭ ne – donu iajn sugestojn.

​

​

La I-a Parto

ESPLORADO DE VIVĜOJO

 

1. Deziro esti feliĉa

Amo kaj saĝo

Estas vera feliĉo, kiam homoj reciproke sin amas, simpatias kaj dankas.

 

La homo deziras unu alian peronon, kiun li aŭ ŝi vere fidas. Estas kompatinde, se tia ne troveblas.

 

Unu diras, ke nenio estas pli kntentiga, ol labori por la persono, kiun oni amas, aŭ de kiu oni deziras esti amata. Alia konfesas: “Estas ne tolerable mizere ne havi personon, kiu ĝojas mian sukceson, nek personon, kiun mi deziras ĝojigi. Bonvolu kompati min, kiu trenas tian palan vivon.” Mi povas vere simpatii ilin.

 

Se iu havas volon doni ion al alia, kaj tamen se alia ne havas volon ĝin ricevi, ne kompletiĝas la rialto. Se A sopiras B, kaj tamen se B ne ŝatas A, ne efektiviĝas kompleta amo.

La mondo estas tenata per ekvilibro de kontraŭoj, reciproke sin al si direktantaj. La mondo fariĝas des pli feliĉa, ju pli komplete plenumas sian taskon la kontraŭoj.

 

La kapo koncentre reprezentas la tutan korpon. Se ne bone funkcias la kapo, tio ne estas nur pro la kapo mem, sed pro la tuta korpo. Se okazas difekto ĉe iu parto de l’ korpo, tio ne povas ne influi al la kapo. Estas necese, ke la reĝo kaj la vasalaro ambaŭ estu bonaj.

 

La homo estas tre kaprica estaĵo. Kiam li malsanas, li forte sopiras la sanon, abomenante la malsanon, kaj decidas en la koro ke li volonte laboros por la ia ajn tasko se resaniĝos. Kiam li resaniĝas, li tute forgesas la kordecidon kaj ĉiam plendas, grumblas. Ne estas pli granda feliĉo, ol labori en bona sano.

 

Ne estu tro malpacienca, se alia persono ne montriĝas kiel vi deziras. Homoj devas esti toleremaj atendante ĉies progreson, reciproke al si admonante kaj helpante.

Ĉio grava en la mndo povas polenumiĝi nur per la ĝusta persono. La fajro brulas vertikale supren dum la akvo fluas horizontale kaj ne povas esti alie. La sama akvo jen fariĝas katarakto, jen fariĝas maro, respektive ĉe taŭga pozicio.

Se iu estas dotita per pli mapli distingita karaktero, li certe iam fariĝos pli malpli distingita persono, eĉ se li trapasos kelkan zigzagon.

 

La artoj kaj scioj, kiujn homo akiras post naskiĝo, decidas lian tutan vivon. Sed plejparto da homoj entuziasme baraktas nur rekte akiri ilin, sed forgesas nutri sian naturon, kiu ebligas la akiron.

 

Eminenta oratoro, sed sen forto kaj virto, estas nenio pli ol gramofono. Pli valora estas forto kun virto, ol parolo impona.

 

Homo devas sin ĝeni, se oni lin traktas pli ol li efektive valoras. Pli feliĉa li estas, se li tenas kapablon de dek, estante en pozicio de ok. Vere respektinda estas homo, kiu ankoraŭ pli brilas, kiam lia fono nuliĝas.

 

Estas granda diferenco inter homo koleranta kaj li, ridanta. Estas kiel inter ĉielo serena kaj tiu pluva. Unu sama persono iam ŝajnas stulta, aliokaze sentiĝas tre eminenta. La veran naturon de homo oni povas vidi nur post certa tempo da interrilato.

 

La valoro de homo estas taksebla per la kvalito kaj kvanto de liaj amo kaj scio.

 

Faru

Ju pli da zorgoj, des pli da amo. Por la gepatroj la vartado de infano postulas multege da zorgoj. Sed ju pli multe ili zorgas por la infano, tiom pli kreskas ilia amo al ĝi.

Ŝparante penon kaj zorgon, oni nenion povas proprigi al si. Ankaŭ rilate al iu organizo aŭ societo, se ni sincere oferas por ĝia bono, tiom pli da amo naskiĝas en ni. Jes, ni plivastiĝas nur tiom, kiom ni oferas, prizorgas.

 

Veran konvinkon oni povas akiri nur dum aŭ en laboro. Do homoj kuraĝu efektive labori, eĉ se tio ŝajnas iom tro peza. Tamen laboru ne kiel maŝino, sed ĉiam dezirante akiri ĝeneralan konvinkon pere de l’ laboro.

 

Iuj pensas ke labori estas perdi. Absoluta eraro! Kiom homo laboras sincere, tiom li akiras spirite. Ne nur li pligrandigas sian kapablon per la sperto, sed ankaŭ multe pliriĉigas sian spiritan proprieton per la sugestoj el la laboro. La homo estas malperfekta estaĵo en la okuloj de Dio. Do ĉiu homo devas esti humila kaj preni proprigi al si iel eble plej grandan forton per lernado por esti taŭga servisto de Dio.

Homoj, ne konvinkitaj pri ĉi tio, emas kiel eble eviti laboron, kiel eble resti sen peno. La internofluo de Dio (saĝo, emocio, volo) strikte envenas en la tutan personecon de homo, nur kiam li faras ian laboron. Estas absurde deziri iris en paŝi, deziri plisanĝiĝi sen lerni.

Ĉia laboro entenas ion interesan. Do homo anstataŭ esti katenita de la laboro, devas ĝin subigi al si grandanime aj klopodi trovi en ĝi sian propran intereson.

Estas tre bone ke homo ĉiam havu intereson, esperon kaj celon en iu afero. Tiamaniere li povas marŝadi rekte antaŭen kun koro ĝojplena.

Homo devas ĉiam esti ion kreanta. For detiriĝemo! Senĉese penadi ion akiri, kiel eble funkciigante aŭ cerbon, aŭ manojn aŭ piedojn – en tio estas vera vivo.

Kompatinda estas tia malkuraĝulo, kia, alkroĉita al sama situacio, ne povas eliri el ĝi eĉ unu paŝon. Povas esti tia persono, kia, dezirante en la koreo iel rompi la rutinan kadron, kaj tamen retas en la sama situacio pro manko de decidemo. Kompreneble estas necese konsideri, ĉu nun estas la tempo decidi aŭ tempo esti pacienca.

 

Spite malfacilecon faru! Marŝu nur antaŭen!

Faru bruon iel ajn!

Pensu kaj pensu! Diru kaj diru! Faru kaj faru!

La negativo estas infero.

La pozitivo estas paradizo.

La kosmo turniĝadas sen halti eĉ unu momenton.

Faru ion ajn, kion vi ekvolas.

Faru per la tuta korpo, per la tuta koro!

Mobilizu ĉiujn ĉelojn de via korpo!

Streĉu ĉiujn sangangiojn de la tuta korpo!

Ion faru, ne gravas se ĝi aspektas banala.

Ne gravas, se ĝi ŝajnas nur infanludo.

Nur faru kun plena intereso.

Nur faru – jen vera vivo.

Ne gravas teorio. Ne gravas kiel ajn aliaj pensas.

Nur faru tion, kion vi volas, tion, kion vi decidis fari.

Faru unu post alia, kio aperas antaŭ vi.

Nur faru kaj faru!

Fari ja estas vivi!

 

Koncentradu ĉiujn fortojn al la nuna tasko, forgesante ĉion alian!

 

Multon vidu, atente vidu.

Multon aŭdu, atente aŭdu.

Multon flaru, atente flaru.

Multon gustumu, atente gustumu.

Multon tuŝu, atente tuŝu.

Multon pensu, atente pensu.

Kaj komprenu – nur tiel vi fine atingos la iluminiĝon.

 

Portu manĝon al via buŝo per via mano, kaj ĝin digestu per viaj stomako kaj intestoj, nur tiel ĝi vin nutras.

La vojo fariĝas via propra, nur se vi men ĝin troviĝas, ĝin jesas kaj ĝin iras.

 

Ne tro avidu vidi aŭ aŭdi. Tute nature vi vidos kaj aŭdos, nur se vi atingos la ĝustan pozicion. La homoj en la mondo, forgesante la antaŭkondiĉon t.e. atingi la ĝustan pozicion, nur vane avidas vidi aŭ aŭdi.

Kiamaniere oni povas atingi la ĝustasn pozicion? Unuvorte nur penu ekskluzive vivi la vivon ne sin trompante.

 

Por reveni al sia pura “mio”, homo nepre bezonas trairi la internan baraktadon.

Introspektante per la puranimo (konscienco) dotita de Dio, homo devas konscii la bonon kaj malbonon ĉiukaze kaj kuraĝe marŝi laŭ la kordecido.

Ĉiu homo havas propran mision, donitan de Dio. Do ĉiu kuraĝe ion ajn, kion li deziras el la fundo de la koro. Se survoje li rimarkas la eraron, senhezite ŝanĝu la vojon.

 

Ne estu katenita per batagatela konsidero, sed sin liberigu el tiu karcero mem konstruita. Sentime, ĉu sukcesos aŭ ne, nur penadu kontentigi la internajn postulojn unu post alia, laŭ sia interesiĝo. Jen estas la vivo, plej fidela al Dia volo.

Multaj homoj tion scias, kaj tamen plejparto da ili estas allogitaj per la mondecaj, provizoraj profitoj kaj falas al la vivo, duasignifa aŭ triasignifa. Ili ŝvitas super laboroj tute eraraj, ne ekspluatante sian veran “mion”.

 

Ve al tia homo, kiu ne faras introspekton. Sen introspekti oni ne povas kompreni, do nature neeblas progreso.

“Faru, introspektu, komprenu.”

Ĉi tio estas la sola moto por progresigo de la animo.

 

Ŝanĝiĝo spirita nepre estiga ŝanĝiĝon materian. Tio okazas eĉ je la plej eta punkto.

 

Senĉese deziru.

Senĉese faru,

Senĉese introspektu,

Kaj senĉese komprenu!

Kaj denove deziru, faru, introspektu kaj komprenu!

Daŭrigu tiel senfine!

Kaj ni progresos senfine.

Se la homa socio ne progresas,

Tio estas pro manko de introspekto kaj kompreno

Kaj pro alkroĉiĝo al samaj stultaĵoj.

 

 

Jes, mi devas marŝi rekte antaŭen.

Malgraŭ rivero, malgraŭ monto, malgraŭ tertremo, malgraŭ fajrego.

Ja mi marŝu,

Eĉ plorante, eĉ grincigante dentojn.

Prefere vigle, agrable kaj plena de dankemo –

 

Ĉiutage, ĉiumomente nur marŝu!

Ĝis mia animo neniiĝos.

Se pluvos, se ventos,

Eĉ se la mondo detruiĝos,

Mi marŝu dum mi nur ekzistos.

 

 

Bonoj de sperto

Kion fari kun tiaj homoj, kiaj kapablas nur vidi sin mem kaj tute ne aliajn personojn? Ili esas netaj egoistoj kaj komplete indiferentaj pri alies ĝenoj.

Sen sperti mem, homoj ne komprenas la situacion de aliaj. Oni devas kompreni la situacion de homoj superaj, kiel ankaŭ de subaj. Post ĉio, nur la spertoj donas veran komprenon. Krom spertoj neestas eduko.

 

Se homo spertas aktivante vaste kaj grandskale, tiom pli vastan mondon li posedas. Estu tute libera kaj akceptu ion ajn kio venas. Regu ĉion kaj proporigu al si. Homoj, katenitaj de la rutina, etikista racio, kaj timeme vivantaj en malvasta kadro, restas kompatinde ĉiam ne sciantaj ĝuadon de la pejzaĝo ekster sia kastelo. Ili tenas, kiel ranoj en puto, ridintan fieron, ke nur ili solaj vivas pure kaj juste.

La mondo estas kulturebla kom ajn vaste laŭ kapablo de homoj. Dum homoj estas tenitaj per fiksita kncepto pli bono kaj malbono, ne povas okazi dezirinda ekspluato. Tio videble estas kulpo de homoj.

La bono estas ago, kiu profitigas la ĝeneralan homaron, la malbono estas ago, de kiu profitas nur unu persono. Krom tio ne estas mezuro pri bono kaj malbono.

Se io vere kontribuas al la feliĉo de la tuta homaro, ĝi estas klara bono, eĉ se ĝi malprofitigas iun nacion. Eĉ se io estas malprofito laŭ la penso de la modernaj homoj, kaj tamen nur se ĝi vere estas profitodona al la eterna feliĉo, ĝi estas nenio alia ol bono.

 

Ju pli interneca etas homo, des pli nekomprenebla estas lia ago en okuloj de aliaj. Ju pli ekstereca estas homo, des pli racia kaj prava ŝajnas lia ago.

 

Des pli eminenta estas hmo, ju pli granda la kvanto de lia agado. Sed tio ne estas laŭ ekstera mezuro, provizora. Ekzemple la maŝino laboras tre multe, sed ĝi etas sub la homo. Jesuo forpasis nur en sia aĝo de tridek tri jaroj, kaj grandega estas la kvanto de lia agado.

Simple vigla agado ne estas eminenta. Tiom eminenta, kiom da bonaj influoj ĝi donas.

 

Estas necese batali kontraŭ sia malbona penso. Trabatante unu post alia la pezajn barojn de membatalo, homoj iom post iom proprigas al si la kapablon superregi la ĝeneralan malbonon.

Homoj, venkataj ĉiam de si mem, ne povas spirite progresi por eterne.

Homoj, kiuj faras laborojn nur facilajn, tiel ekstere, kiel ankaŭ interne, ne spertas streĉojn kaj tial tre malfacile fariĝas vere utilaj estuloj.

Homo estas feliĉa, kun ia ajn laboro, nur se li havas intereson je ĝi.

 

Ĉiu homo havas sian propran vivmanieron, alivorte, diras kaj agas laŭ propra stilo. Tion oni povas nomi emo aŭ inklino.

Iuj estas ĉiam pozitivaj, tiom pli sintrudemaj do insence neintelektaj, malprudentaj kaj senkonsciaj pri si mem.

Iuj estas negativaj, sindetenemaj, skeptikaj kaj kalkulemaj.

Iuj malrespektas ĉion kaj senĝene insultas: aliaj restas opitimistoj dum la vivo.

Estas diversaj manieroj de paŝado kaj saluto. Tre interese estas vidi manifestiĝon de ĉies propra stilo. Ĉies originala naturo neeviteble aperas eĉ je la maniero preni bovlon aŭ manĝobastonetojn.

Homo kun kompleksa animo devas montri ankaŭ kompleksan stilon. Simple pensanta homo unuavide aspektas optimisto kaj senafekta. Sed unuflanke tia persono estas supraĵa. Tia facile disreviĝas, kiam li unu fojon enfalas en malfavoran situacion, tiel ke li senhalte mergiĝas pli kaj pli profunden, tiom pli ke li ne nutris en si kapablon penetre vidi la veran signifon de afero.

Finfine la plej valora por la homa vivo estas sperto. Ju pli severajn, ju poli abundajn spertojn homo havas, des pli li iel brilas kaj aplombas. Homo povas fari ion vere valoran, nur post kiam li trapasis diversajn situaciojn.

Do por ni dankinda estas ĉio, kion ni faras, aŭ kion ni estas devigataj fari.

Homoj volonte spertu humilajn servadojn al laiaj, kaj tio utilos al ili eĉ pli ol legado de milionoj da libroj.

La vera proprieto de homo estas nur liaj spertoj, lia iluminiĝo per spertoj.

 

 

Faru sian plejeblon

Por ion fari, ne atendu nur helpon de gvidanto aŭ libro. Frontu al ĝi, pensante ke ĉio alia krom “mi” mem, estas nur sugestanto.

Nenio fariĝas mia propraĵo, se mi mem ne interesiĝis kaj prizorgis por ĝi.

La intereso de vivo estas en la ĝojo, ĉiam ion elpensi, ion eltrovi kaj ion krei, sendemande pri la situacio de tiu homo.

Bonzo Seŝŝu, arestita, kun la brakoj kunŝnuritaj ĉe la dorso, desegnis raton sur la planko per la piedfingro, ĝin trempante ja la larmoj falintaj. Galileo, estante en malliberejo, elpensis la teorio de pumpilo per pajlo, ĉu ne?

 

Granduloj, eminentuloj ĝenerale aperas el malriĉaj, nefavorataj familioj anstataŭ el riĉaj kaj honoraj, kial? Ĉar la lastaj, sin dorlotante pro la situacio, malmulte elpensas, eltrovas, kreas kaj tiel ne povas riĉigi sin mem, dum la unuaj, devigataj neeviteble mem perlabori, mem penadi, nature multe elpensas, eltrovas kaj kreas kaj tio fortigas al ili la kapablon, altigas la dignon kaj fine perfektigas la personecon.

Do, la junuloj, en favorata situacio, devas sin gardi kontraŭ dorlotiĝo en facila vivo, sed klopodi por eltrovi kaj ellabori sian veran “memon” pozitive utiligante tiun favoran situacion, dum junuloj, en malfavora situacio, estu konvinkitaj pri la ĉiela bonvola provo, kuraĝe trabatu la malfacilaĵojn kaj tiel ellernu pri la homoj kaj la mondo por fine fariĝi vere utilaj personoj por la publiko.

La sorto de homo estas regata de Dio, laŭ plej alta vidpunkto, sed laŭ eksteraĵoj, ĝi estas kreata de tiu homo mem. Do ni nur faru nian plejeblon, kiel homoj, kaj prefere ne petu sugeston aŭ antaŭvidon prii sia estonteco. Ĉiuokaze ni faru kiel ni volas, en kadro de nia povo.

Riĉan originalecon povas havi nur perfektaj liberuloj senkatenaj. Tre malmultan havas obstinuloj kaj konservantivuloj.

Estas tre bone, se homo estas fidela al si mem, sed ofte homo estas fidela nur al sia plaĉa parto, kaj malfidela al la parto kiu kontraŭas lian nunan deziron.

Por esti vere fidela al si mem, homo unuavice devas introspekti laŭ la konscienco. Kio estas esence la konscienco? Oni povas nomi ĝin tutmemo aŭ unuigita memo. Do estas memklare, ke homo ne estas fidela al si mem, se li agas simple laŭ karna deziro.

Nu, ĉi tiu tutmemo aŭ unuigita memo estas tre diversa laŭ homoj. Ankaŭ ĉe unu sama homo, ĝi progresadas ĉiutage, ĉiumomente. Povas okazi granda difenrenco inter la hodiaŭa memo kaj la mergaŭa. Jes, pli bone estas ke estiĝas diferenco. Kune kun la evoluo de la tutmemo, progresas la homo.

Ĉiuokaze homo nur estu vere fidela al la nuna tutmemo. Postuli pli ol tion estas vane kaj nenature.

Homo emas pensi, ke “mi” restas la sama jam de la naskiĝo. Ne, “mi” tute ne estas senŝanĝa. Senŝanĝa estas nur la abstrakta, daŭra nomo “mi” , sed ĝia enhavo ŝanĝiĝadas ĉiumomente, nur kun rilata unueco inter antaŭa “mi” kaj posta.

Vera “mi” estas nur la nuna “mi” sola. La antaŭa kaj la posta estas nur mia antaŭirinto kaj postvenonto.

Tial la homo devas vivi kun la nuna plejeblo, kaj la vera feliĉo estas nur en tio. Ne troveblas vera feliĉo, krom en ĉiumomenta tutmema agado. Tiamaniere la enhavo de “mi” ĉiumomente pliriĉiĝadas kaj pliprosimiĝadas iom post iom al la perfekteco. Kaj tiel lia agado fariĝas pli kaj pli kompleksa kaj delikata. Jen la ordo de la progreso de homa vivo.

 

Ne okuopiĝu en tio, sen aprobo de profunda koro. Precipe rilate la religian kredon, oni ne devas esti trudata nek devigata.

Homo ne bezonas honti, se li vere faras sian plejeblon, kiom ajn banala ĝi estu.

 

La suĉinfanoj senĝene ellasas ekskrementon ie ajn kaj la infanoj ĉiutage nur ludas. Ĉar tio estas ilia peljeblo, neniel riproĉinde.

 

Se homo sin okupas per io, en kio li tute ne havas intereson, flanken lasante la postulon de sia plej profunda interno, kian sencon havas tia konduto? Li mem estas jam mortinta, nur moviĝas lia kadavro.

Kredi kaj fari nur tion, kion oni vere komprenas elkore, estas la vera vivo. Se korvo penas imiti kormoranon, rezultiĝas nur pento.

Se homo faras ion fidele al sia deziro, li povas esti kontenta, eĉ se malsukcesos.

Se li faras agon kontraŭ sia konvinko, aŭ malgraŭvole trenas neninteresan vivon, trudate de mono aŭ sociaj rilatoj, jam vera “li” estas mortinta kaj nur dancas la ostaro.

 

Ĉar estas morgaŭ, ni diligentas kaj abstinas hodiaŭ. Se absolute ne ekzistus la morgaŭa tago, kiu povus hodiaŭ fervore studi kaj esperi?

Estas tro multe da aferoj, kiujn la homa saĝeco ne povas kompreni. Ni do faru nian pejeblon ĉiumomentan.

 

Forgesu la aferojn, kiuj jam forpasis. Forgesu humiligon, honton, teruraĵon – ĉion ĉi tian, kaj nur estu pli saĝa ol antaŭe.

Ni utiligu ĉiujn spertojn, kiel ŝtupojn por grimpi supren, kaj ĉiam klopodu esti pli saĝaj. Ne estu alkroĉitaj al la ŝtupoj.

Tiel ni senlime proksimiĝadu al la vero kaj tiel ni ĝuadu senlime la ĝojon. Tiu ĝojo estas ĝuebla al ĉiu, sendemande pri lia situacio.

 

Tre grave estas por homo koncentri sian tutan energion por io. Li do devas danki tiajn cirkonstancojn, kiuj igas lin koncentri la tutan energion.